خەزاڵ
وێبلاگی خەزاڵ بۆ دەربڕینی بیرورای ئازاد

لاپه‌ڕه‌کان

ده‌ستپێک
ئه‌لبۆمی وێنه‌کان
زانیاری
ئه‌رشیڤ
دراوسێکان

وێبڵاگی دۆستان


دایە‌گیان تۆ تەنیا هەناسەیەک لەمن دووری

 

  رۆژی 8 ی مانگی یه‌کی 2008 ی زایینی،رۆژێکی بارانی و ته‌ڕوتووش بوو. هه‌رچه‌ند لێره‌ له‌ وڵاتی سوئێد زۆربه‌ی رۆژه‌کان هه‌روان و رۆژی تاو وساو زۆر که‌من. کاتژمێر 10 ی به‌یانی ئه‌و رۆژه‌ له‌لای دوکتور وه‌ختم هه‌بوو. هیشتا له‌لای دوکتور کاره‌که‌م ته‌واو نه‌ببوو،ته‌له‌فۆنه‌که‌م زه‌نگی لێدا. نه‌متوانی وه‌ڵامی بده‌مه‌وه‌. کاتێک له‌ لای دوکتور هاتمه‌ده‌ر،چاوم له‌ ته‌له‌فۆنه‌که‌م کرد، ژوماره‌یه‌کی نه‌ناسراو بوو.ته‌له‌فۆنێکم بۆ خیزانم کرد و لێم پرسی له‌ بازاڕ هیچمان ناوێ؟ له‌وه‌ڵامدا کوتی نا زوو وه‌ره‌وه‌ ماڵێ! پرسیم بۆ چی بووه‌؟ کوتی خزمه‌کانی دایکی بێری ته‌له‌فۆنیان کردووه‌ و کوتویانه‌ دایکی بێری له‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌‌ و دوکتوره‌کان ته‌نیا چه‌ند سه‌عاتیان ماوه‌ بۆ داناوه‌و پییان وایه دوای ئه‌و چه‌ند سه‌عاته‌‌ ده‌مرێ!

 کوتم ئه‌گه‌ر وایه‌ خۆت سازکه‌ دێم به‌دواتدا ده‌چین بۆ لای. کاتژمێر 12 ی نیوه‌رۆیه‌ گه‌یشتینه‌ ئه‌و نه‌خۆشخانه‌ی دایکی بێری لێ بوو. له‌ شوێنی راگرتنی ماشێنه‌که‌مان‌ڕا تا ده‌رکی نه‌خۆشخانه‌، باران خووساندینی. کاتێک چووینه‌ ژوره‌که‌ی خزم‌وکه‌س‌وکاری له‌وێ بوون. بێری له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و ژوره‌ی دایکی تێدابوو، سه‌ری وه‌سه‌ر ڕانی خاڵۆژنی کردبوو، راکشابوو. ده‌ستێکم به‌ پرچه‌کانیدا هێنا و ماچم کرد. له‌باوه‌شی کردم و فرمێسک چزانه‌ چاوه‌کانی. دلخۆشیم داوه‌، به‌لام لێم حاڵی نه‌ده‌بوو.دیاره‌ تاوانی ویی نه‌بوو،بێری ته‌نیا 10 به‌هاری له‌ته‌مه‌نی تێپه‌ڕیبوو. چوومه‌ ئه‌و ژوره‌ی دایکی بێری لێی که‌وتبوو، ژورێکی هێندێک تاریک و به‌رته‌سک بوو. دایک و براو وخوشک و برازاو خوشکه‌زاکانی ده‌وری ته‌خته‌که‌یان دابوو. سلاوم لێکردن و چوومه‌ ژوورسه‌ری دایکی بێری. هه‌ناسه‌کانی به‌زه‌حمه‌ت و دره‌نگ دره‌نگ ده‌هاتن. دواندم،ده‌سته‌کانی هێشتا تینیان تێدا مابوو. ره‌نگی له‌شی زه‌رد وه‌ک هه‌ویری زه‌رده‌ چێوه‌ پێداکراوی لێهاتبوو.

له‌گه‌ڵ خێزانم له‌په‌نا یه‌کتر راوه‌ستاین و ده‌ماندیت چلۆن گه‌رمایی ژین هێدی هێدی سه‌ره‌قامکه‌کانی جێدێڵن و به‌ره‌و ژوور هه‌ڵده‌کشن. زۆری پێنه‌چوو، جیاوازی ویی له‌گه‌ڵ مردووان ته‌نیا ئه‌و هه‌ناسانه‌ بوون که‌ جار جار و به‌ مه‌ودای زۆرو به‌ زه‌حمه‌ت هه‌ڵیده‌مژین و ده‌یدانه‌وه‌ده‌رێ. کاتژمێر 14،20 پاش نیوه‌ڕۆ، سیه‌کانی چیدی هه‌وایان هه‌ڵنه‌مژت و ده‌نگی هه‌ناسه‌کانی کپ و بیده‌نگ بوون. له‌راستیدا ئه‌و دوای مردنی هێمنی به‌خۆیه‌وه‌ بینی و کێوی غه‌م و په‌ژاره‌ی له‌سه‌ر شانی لاچوو.

هه‌روه‌ک له‌وڵاتانی ئوروپایی باوه‌، مردوو خێرا له‌بن گڵ نانێن و چه‌ند رۆژێک ده‌کێشێ تا بۆ ناشتن حازری ده‌که‌ن. رێک حه‌وت رۆژ دوای مردنی واته‌ 15ی ژانویه‌ ئاگاداریان کردینه‌وه‌ که‌ ده‌ینێژن. ئه‌من و خێزانم و یه‌ک دوو ناسیاو چووین بۆ ریوره‌سمی ناشتنه‌که‌ی. ئه‌و رۆژه‌ش وه‌ک زۆر رۆژی دیکه‌ی وڵاتی سوئێد، هه‌ور ئاسمانی داپۆشیبوو، جێ جێ ته‌نک و جێ جێ چڕوپڕ. کۆمه‌ڵێک خه‌ڵک ئاپۆرای شوێنێکیان دابوو. گۆڕێکی تازه‌ هه‌ڵقه‌ندراو له‌ نێوه‌ڕاستی خه‌ڵکه‌که‌ بوو. دوای ئه‌وه‌ی که‌سه‌ نیزیکه‌کانی له‌  (kapell) ( جێگای سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی تابووت و خوێندنه‌وه‌ی خۆزگه‌و ئاوات و ژیاننامه‌ و  هه‌روه‌ها ئه‌و مۆسیقایه‌ی مردووه‌که‌ به‌زیندوویی پێی خۆش بووه و گوێی داوه‌تێ‌) ڕا ده‌سکی تابووته‌که‌یان گرت و به‌ره‌و دوا مزڵ هێنایان، له‌سه‌ره‌خۆ و به‌ وچان له‌ژێر چاوه‌دێری مجێوری کلیساکه‌، به‌ره‌و ناخی گۆڕه‌که‌ رۆیانهێشته‌ خوارێ. که‌س وکاره‌ نیزیکه‌کانی هه‌ر یه‌که‌و مسته‌ خۆڵێک و چه‌پکه‌ گوڵێکیان هاویشته‌ سه‌ر تابووته‌که‌ی. بێری ده‌ستێکی له‌ ده‌ستی مندا و به‌ده‌سته‌که‌ی دیکه‌ی چه‌پکه‌ گوڵه‌که‌ی هاویشته‌ سه‌ر تابووتی دایکی. کوتم رۆڵه‌ مستێکی خۆڵ به‌سه‌ر تابووته‌که‌یدا ناکه‌ی؟ کوتی نا پیس ده‌بێ. ئه‌و له‌ دنیای خۆیدا جۆرێکی دیکه‌ی بیر ده‌کرده‌وه‌و پێیوابوو دایکی به‌ره‌و سه‌فه‌رێکی خۆش و دورودرێژ چووه‌. له‌به‌ر وه‌ی حه‌وتوویه‌ک بوو له‌ ماڵه‌ دایکی شین و گریان بوو لێم پرسی: پێت خۆشه‌ بڕۆینه‌وه‌ لای خۆمان و له‌وێ بڕێک هێوڕ بییه‌وه‌؟ کوتی نا ئه‌و شه‌ویش پێم خۆشه‌ له‌لای نه‌نکم و پوورم بم. کوتم باشه‌ و له‌گه‌ڵ که‌س و کاره‌که‌ی ماڵ ئاوایمان لێک خواست و هاتمه‌وه‌ ماڵێ. روخساری بێری‌م له‌به‌ر چاوان وون نه‌ده‌بوو. زۆرم پێخۆش بوو بزانم له‌ مێشکی دا چۆن و بیر له‌ چی ده‌کاته‌وه‌. ده‌ڵێن گڵ مه‌یل بڕه‌، زۆری پێنه‌چوو ئاگاداریان کردین و کوتیان سبه‌ینێ چله‌ی دایکی بێری‌یه‌. له‌گه‌ڵ بێری وه‌ڕێ که‌وتین، بێری لقێکی گوڵی رۆزی سپی بۆ دایکی کڕیی و به‌ره‌و‌ گۆڕستان وه‌ڕێ که‌وتین. قه‌بره‌که‌یمان زوو دیته‌وه‌. قه‌برێکی ساکار، دارێکی ژماره‌ لێدراو و ریزێک به‌ردی خڕی سپی به‌ده‌وری قه‌بره‌که‌یدا و چه‌ند لقه‌ گوڵ له‌سه‌ر گلکۆکه‌ی بوو. له‌ په‌نا دارێکی نیزیک گۆڕه‌که‌ راوه‌ستام و له‌بێری ڕامام تا بزانم چ‌ده‌کا؟ زۆر له‌سه‌ره‌خۆ سڵاوی له‌ دایکی کرد، گوڵه‌که‌ی له‌سه‌ر گۆڕه‌که‌ی داناو ده‌ستی به‌ کێله‌که‌ی گرت و کوتی : دایه گیان‌ ئه‌تۆ ته‌نیا هه‌ناسه‌یه‌ک له‌من دووری!

 

 


,01:23 , 2008/3/7 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

کۆچی‌دوایی کوێخا عومەری گامێشانێ

 

  هاوینی ساڵی 1362ی هه‌تاویی بوو. له‌گه‌ڵ چوار پێشمه‌رگه‌ی هاورێم به‌ ناوه‌کانی، بازید نه‌به‌ردی، وه‌ستائه‌کره‌م،ئه‌بووبه‌کری حوسێن‌پوور(عه‌بووی کانی سێوێ) و کاوه‌یس(عه‌زیز) له‌ ئاوایی '' باراوا'' ی نیزیک '' کانی سێو'' ی گه‌ورکان، بۆ کارێکی حیزبی ده‌چووین بۆ ئاوایی '' گرشیلان''. له‌ پشت ئاوایی باراوا را تیره‌شانێکی مه‌یله‌و رژد ده‌ست پێده‌کات و له‌کۆتایی‌دا له‌گه‌ڵ باسکی'' ماین‌خواره‌ی'' تێکه‌ڵ ده‌بنه‌وه‌ و تا ده‌گه‌یه‌ پشت ماڵی'' سوێناسێ'' ئه‌م باسکه‌ درێژه‌ی هه‌یه‌. ماوه‌یه‌ک پاش وه‌رێکه‌تنه‌که‌مان، گه‌یشتینه‌ سه‌ر ئه‌و جاده‌یه‌ی کاتی خۆی حیزب به‌و لابه‌لایه‌ی‌دا لێیدابوو بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵک و بۆخۆی که‌لکی لێوه‌رگرن. رێک به‌رێکی ئاوایی گامێشان و مه‌زرای ماڵه‌ کوێخا‌عومه‌ری گامێشانێ به‌ ناوی مه‌ناڵه‌ چاومان به‌ تاڵکه‌دێمێکی به‌رین که‌وت، نه‌وس تینی بۆ هێناین و به‌ره‌و تاڵکه‌دێمه‌که‌ داگه‌ڕاین. گه‌یشتینه‌ راست به‌ڕاستی'' ئه‌ستێر''ه‌که‌ی. پیاوێکی ده‌سته‌ی ره‌نگ پیاو و وێچوو، پێمه‌ڕه‌یه‌کی ئه‌سپه‌ره‌داری له‌سه‌رشانی دانابوو،روو له‌ ئێمه‌و به‌ره‌و چارداخه‌که‌ی ده‌هات. ئێمه‌ پێش‌ویی گه‌یشتینه‌ به‌رده‌رکه‌ی چارداخێ. هه‌ر یه‌که‌مان دو سێ‌دانه‌ گڕگه‌مان لێکردبووه‌وه‌. مام کوێخاش گه‌یشته‌ لامان و سڵاومان لێکرد و به‌خێری هێناین و فه‌رمووی بن سێبه‌ره‌که‌ی کردین. ئێمه‌ به‌ریز له‌بن سێبه‌ره‌که‌ دانیشتبووین و ئه‌ویش هێندێک له‌ولاوه‌تر دانیشتبوو، تاو له‌ شانێکی ده‌دا. دیار بوو حیزبی باش ده‌ناسی و پرسیاری زۆر به‌رپرسی حیزبی لێکردین و له‌ ئه‌حواڵی پرسین. له‌بن دیواری چارداخه‌که‌ جه‌ره‌یه‌کی سووری پڕله‌ئاو به‌دیواری هه‌ڵپه‌سێرابوو، بنی جه‌ڕه‌که‌ی خۆڵی بن و ده‌وروبه‌ریی خۆی کردبووه‌ قوڕ و پێوه‌ی نووسابوو. جامێکی فافۆنی قوپاویش له‌‌سه‌ر زارکی جه‌ره‌که‌ی رۆنرابوو. هه‌ستام له‌جه‌ره‌ئاوه‌که‌ی نزیک بوومه‌وه‌ و په‌نجه‌ی لاقم وه‌به‌ر بنی جه‌ره‌که‌ی‌دا و قوڵفه‌که‌یم گرت و جامه‌که‌م وه‌به‌ر زارکی جه‌ره‌ی‌دا. جامه‌که‌م تا نیوه‌ی له‌ئاوه‌که‌ی پڕکرد و فه‌رمووی ئه‌وانم کرد و هه‌ڵمقوڕاند. ئه‌و ئاوه‌ ساردوسووکه ماندوویی و گه‌رمای هاوینی بۆ تاوێک له‌بیربردمه‌وه‌. دوای من کاوه‌یس‌یش داوای ئاوی کرد و بۆم تێکرد.هاتمه‌وه‌ جێگای خۆم و مام کوێخا یه‌ک یه‌ک له‌ هه‌ر چوارمانی پرسی کوڕی کێین و خه‌ڵکی کوێین؟ هه‌موومان وه‌ڵاممان داوه‌و بڕێک ده‌من فکری و پرسی کوڕی وه‌ستا ره‌حیمی؟ وه‌ڵامم داوه‌ به‌ڵێ. هه‌ستائه‌ولاولای ماچ کردم و کوتی ئه‌تۆ ده‌زانی خزمی منی؟ کوتم ده‌زانم له‌و ناوچه‌یه‌ی زۆرمان خزم هه‌یه‌ به‌ڵام ئه‌من که‌میان ده‌ناسم. هه‌واڵی خاڵه‌ ساڵه‌ی لێپرسیم و کوتم ئه‌وه‌ له‌ کانی سێوێ‌یه‌. له‌و ماوه‌یدا که‌ ئه‌من و مام کوێخا لێکمان ده‌کۆڵییه‌وه‌ و قسه‌مان ده‌کردن، بازید و عه‌بوو سیغاریان به‌ سیغاری داده‌گیرساند. مام کوێخا رووی له‌من وه‌رگێڕا و رووی له‌وان کرد و کوتی: به‌رخم ئه‌و جۆره‌ی ئیوه‌ سیغاران ده‌کێشن پێموانیه‌ به‌شه‌وانه‌ له‌ کێشکێ بتوانن بێ سیغار هه‌ڵکه‌ن، ئه‌ی ئه‌و ده‌می چده‌که‌ن؟ عه‌بوو کوتی وه‌ڵا مامه‌ ئه‌و کاتیش هه‌ر ده‌کیشین. مام کوێخا کوتی  رؤڵه‌ ده‌زانم ئێستا شوکور وڵات له‌ژێر ده‌ستی حیزب دایه‌ و ولات هێمن و ئه‌مینه‌،به‌ڵام ئێوه‌ پێش‌مه‌رگه‌ن و ده‌بێ هێندێک شت فێر بن که‌ له‌ کاتی ته‌نگانه‌دا به‌کارو دێت. لێمان پرسی وه‌ک چی؟ کوتی ئه‌من زه‌مانی کاک سوله‌یمانی موعێنی و کاک عه‌وڵا و مینه‌شه‌م و مه‌لامه‌حمودی زه‌نگه‌نه‌ زۆرجاران له‌گه‌ڵیان بۆولاولای چووم و ئه‌وانیش پێشمه‌رگه‌ی سیغارکێشیان له‌گه‌ڵ بوون و زۆربه‌ی کاته‌کانیش شه‌وڕۆییان ده‌کرد. ئه‌وکات ژاندارمه‌ له‌وڵاتی هه‌بوون و که‌ڵ به‌مووی به‌ند بوو. پرسیمان ئه‌وان چییان ده‌کرد؟ کوتی بۆ وێنه‌ ئه‌وان قانگه‌‌لاشکێکیان کون ده‌کرد و له‌باری ئه‌ستوونی دوو کون‌یان تێده‌کرد و له‌باری ئاسۆییه‌وه‌ ته‌نیا سه‌ریکیان کون ده‌کرد و سیغاره‌که‌یان به‌ مۆدنه‌یه‌وه‌ ده‌کرد و له‌ کونی قانگه‌‌لاشکه‌که‌یه‌وه‌ ده‌یانکێشا و ئاوری سیغاریان به‌ شه‌و دیار نه‌ده‌بوو. کارێکی دیکه‌ی ئه‌وان ده‌یان کرد ئه‌وه‌بوو قه‌ت قونچکه‌ جغاره‌یان فڕێ نه‌ده‌دا و هه‌میشه‌ له‌بن گڵیان ڕۆده‌کرد بۆ وه‌ی ئه‌گه‌ر دوژمن بێته‌ جێگاکه‌یان نه‌زانێ لێره‌بوون و چه‌ند که‌س بوون. شتێکی دیکه‌ی سرنج‌راکێش که‌ ئه‌وان ده‌یان کرد ئه‌وه‌ بوو ئه‌گه‌ر چه‌ند که‌س بان و به‌ رێگایه‌کدا رۆیشتبان ئه‌وه‌ی له‌دواوه‌ ده‌ڕۆیشت لقه‌دار بییه‌کی ده‌بڕی و به‌دوای خۆیدا رکێشی ده‌کرد و شوێن پێیه‌کانیانی کوێر ده‌کرده‌وه‌. ئه‌وده‌م که‌ مام کوێخا ئه‌و قسانه‌ی بۆ کردین زۆرمان پێ گرینگ نه‌بوون، به‌ڵام کاتێک به‌ره‌به‌ره‌ ناوچه‌کانمان که‌وتنه‌وه‌ به‌ر ده‌ستی دوژمن و هاتووچۆ ته‌نیا به‌شه‌و ده‌کرا قسه‌کانی مام کوێخامان وشه‌به‌وشه‌ وه‌بیر دده‌هاته‌وه‌ و وای لێ‌ڕاهاتبووین ئه‌وانی دیکه‌شمان فێر ده‌کردن و تا پیشمه‌رگه‌ له‌ ناوچه‌دا هاتووچۆیان ده‌کرد ئه‌م ده‌رسانه‌ی مام کوێخا فیری کردبووین به‌کرده‌وه‌ جێ‌به‌‌جێمان ده‌کردن. ساڵ تێپه‌ڕین و وای لێهات ئه‌من پاش چه‌ند ساڵ له‌و دیداره‌م له‌گه‌ڵ مام کوێخا له‌ شه‌ڕێکدا بریندار بووم و هاتمه‌ هه‌نده‌ران. زۆری پێنه‌چوو کوڕی خاڵه‌ ساڵه‌شم هاته‌ ئه‌و وڵاته‌ی ئه‌منی لێبووم و پاش چه‌ند ساڵێک کوڕێکی مام کوێخاش که‌ ئه‌ویش پێشمه‌رگه‌ بوو هاته‌ ئێره‌. سروشتییه‌ که‌ هه‌ر سی خزم هاتووچۆمان پێکه‌وه‌ گه‌رمه‌ و ساڵێ چه‌ند جارێک له‌لای یه‌کتر کۆده‌بینه‌وه‌. ئه‌وساڵ کاک ئه‌حمه‌د و کاک ئه‌سعه‌د هاتنه‌ لای من و چه‌ند شه‌و و رۆژ پێکه‌و بووین و له‌ کاتی منداڵی‌ڕا هه‌تا ئێستامان وه‌ورد ده‌داوه‌ و باسی عه‌رش و قورشمان ده‌کرد. شه‌وانه‌ له‌ترسی پرخه‌ی یه‌کتر هه‌ر که‌سه‌مان له‌ قوژبنێک ده‌نووستین و سبه‌ینێکه‌ی یه‌کترمان تاوانبار ده‌کرد که‌ نه‌مان هیشتووه‌ ئه‌وانی دیکه‌ بنوون! رۆژی پێنج شه‌ممه‌ رێکه‌وتی 27 ی مانگی دیسامبری 2007 کاک ئه‌حمه‌د و کاک ئه‌سعه‌د و منداڵه‌کانی دوانیوه‌ڕۆیه‌ ساز بوون تا  به‌ره‌و شاره‌که‌ی خۆیان وه‌ڕێ که‌ون. هه‌تا پارکینگی لای ماشێنه‌که‌یان له‌گه‌ڵیان چووم و به‌ڕێم کردن. هاتمه‌وه‌ ماڵێ، گێژ بووم ده‌تکوت شتێکم لێ وون بووه‌، هه‌ر به‌نێو ماڵێ‌دا ده‌گه‌ڕام و حه‌جمینم نه‌بوو. بڕێکم خۆ له‌گه‌ڵ به‌یانی کچم خافڵاند، ئه‌ویش زۆری پێنه‌چوو خه‌وی لێکه‌وت. به‌یانم به‌جێ هێشت و هاتمه‌ ژوری دانیشتنێ. له‌سه‌ر موبله‌کان دانیشتم و گه‌شتێکم به‌ناو کاناڵه‌ کوردییه‌کاندا لێدا له‌هه‌مووی هه‌ڵخستنه‌وه‌ و قونبادان بوو.ته‌له‌یفونه‌که‌م زه‌نگی لێدا، هه‌ڵمگرت، کاک ئه‌حمه‌د بوو. پاش چاک و خۆشی ته‌نیا یه‌ک رسته‌ی کوت: مام کوێخای بابی ئه‌سعه‌دی کۆچی دوایی کردووه‌. هه‌ردووکمان بێده‌نگ و کاس بووین.ته‌له‌یفونه‌که‌م داناوه‌، خێزانم کوتی ئه‌وه‌ چیه‌؟ چ بووه‌؟ پێموابێ نه‌م توانی حاڵیی که‌م، دیسان لێیپرسیم، کوتم مام کوێخاش به‌جێی هێشتین. له‌ جێی خۆم دانیشتم و چاوم له‌ گۆشه‌یه‌کی ماڵێ بڕی. له‌خۆم ده‌پرسی له‌وه‌ به‌دواوه‌ کێ له‌ مه‌ناڵه‌ی پێشوازی له‌ پێشمه‌رگه‌کان ده‌کا؟ رووحی شاد و که‌س وکاری سڵامه‌ت بن.

 

 


,22:37 , 2008/1/6 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

کوولەکە

 

 پایزە ، سروشت رەنگی گۆڕاوەو گەڵاکان بەرەنگی زەرد و سوورەوە یەک یەک و پۆل پۆل چڵەپۆپەی دارەکان بەردەدەن وبەدەم هەناسەی باوە بەرەو زەوی لوول دەبن. دیمەنی سروشت لە مانگەکانی ئەم وەرزەدا جوانییەکی بێوێنەی هەیە. ئەم جوانییە لە مانگی ئۆکتۆبردا دەگاتە لووتکە و لەگەڵ ئەوەی هەڵگری پەیامێکی خەفەت هێنەرە، بەڵام جۆراوجۆری رەنگەکان یارمەتیت دەدا زۆر خەفەتبار نەبی و لەجیاتی چوونە ناو قوڵایی ئەم ئاڵوگۆڕەی سروشت، ناچاری بڕوانیە رواڵەتی ئەم دیاردەیە.

یەکێک لەو رووەکانەی له‌  وەرزی پایزدا دێتەبەر و خەڵکی تامەزرۆ پێی شاد دەبن، کوولەکەیە. رەنگی ئەم کوولەکەیە کە زیاتر بە کوولەکەی'' شەقەباغی'' یان '' شاقه‌باغی'' ناسراوه‌، نارنجی‌یه‌. له‌ گونده‌کانی کوردستان، ئه‌وده‌م که‌ ته‌ندوور باو بوو، سه‌ری شه‌وێ کوله‌که‌یه‌کیان له‌ ته‌ندووری دامرکاوه‌ی پاش نانی ده‌نا وتا به‌یانی باش ده‌پیشا و ئه‌مجار ده‌یانشکاند و نێوه‌که‌یان ده‌ردێنا. دیاره‌ تووه‌که‌یان لێ هه‌ڵداوارد و ئه‌وی دیکه‌یان که‌مێک سوور ده‌کردووه‌ و کوله‌که‌ورۆنێکی باشیان پێ لێده‌نا.

پایزی ساڵی 1362ی هه‌تاوی ئه‌و ده‌م دێهاته‌کانی هه‌ردووبه‌ری جاده‌ی سه‌رده‌شت - مه‌هاباد هه‌ر له‌ژێر کۆنتڕۆڵی هێزی پێشمه‌رگه‌دا بوون. خه‌لکی ئه‌م گوندانه‌ وه‌ک هه‌موو ناوچه‌کانی دیکه‌ی کوردستان، رێزوخۆشه‌ویستییه‌کی زۆریان بۆ پێشمه‌رگه‌کان هه‌بوو. رۆژێکی پایزی ئه‌وساڵه‌ له‌گه‌ڵ هاورێیه‌کی پێشمه‌رگه‌م به‌ ناوی '' ئه‌کره‌م'' لای نیوه‌ڕۆیه‌ گه‌یشتینه‌ ئاوایی'' قۆزلوێی گه‌وره‌'' و میوانی ماڵه‌ دۆستێکمان بووین که‌ خزمی هه‌ردوکیشمان بوو.

له‌و ماڵه‌ی ره‌خته‌کانمان دانا و ته‌نیا تفه‌نگ و ده‌راغه‌که‌ی سه‌ریمان له‌گه‌ڵ خۆمان هه‌ڵگرت وچوینه‌ حه‌وزوسه‌راوی ئاوایی و ده‌ست ودموچاومان شوشت و ته‌پ‌وتۆزی رێگامان له‌خۆ ته‌کاند. کاتێک گه‌ڕاینه‌وه‌ ماڵه‌که‌،  سفره‌ راخرابوو و خاوه‌ن ماڵ له‌سه‌ر دۆشه‌گێکی ئه‌ستوور له‌لای سه‌رووی وه‌تاغێ چاوه‌رێی ئێمه‌ بوو. پاش چاک و خۆشی و به‌خێرهێنان، فه‌رمووی سه‌رسفره‌ی کردین و هه‌موو له‌ده‌وری سفره‌ی کۆزیلکه‌مان به‌ست. چێشته‌که‌ کووله‌که‌ی سوورکراوه‌ بوو. به‌ڕاستی کابانی ماڵ ده‌ستره‌نگینی و لێزانی خۆی زۆر به‌جوانی ده‌رخستبوو. کووله‌که‌ ره‌نگی خۆی پاراستبوو و له‌ کاتی پیشاندن و سوور بوونه‌وه‌دا ره‌نگێکی زه‌ردی ره‌گه‌ ره‌گه‌ سووری تێکه‌وتبوو. بۆ ئێمه‌ی برسی و ماندوو ده‌تکوت خۆشترین خواردنی ئه‌م دنیایه‌یان له‌پێش داناوین. چه‌ند نردوو نانی تازه‌ته‌ندوور وگه‌رمیان له‌سه‌ر سفره‌ی بڵاو کردبووه‌وه‌.

زۆر به‌ ئیشتیا پارویه‌کم سازکردو که‌وچکێکی فافۆنم له‌ کووله‌که‌ پڕکرد. خه‌ریک بوو که‌چکه‌که‌ی وه‌ پاروه‌که‌م گێڕم، ده‌نگی ره‌گبارێکی هات. به‌دوای ویدا ده‌نگی چه‌ند ره‌گبارو ته‌کتیر...، گورجێکی پاروه‌ به‌تاڵه‌که‌م داناو تاوم دایه‌ ره‌خت و تفه‌نگه‌که‌م و له‌ گه‌ڵ ئه‌کره‌می وه‌ده‌ر که‌وتین، به‌ده‌م هه‌ڵاتنه‌وه‌ ره‌خته‌کانمان له‌خۆدا و به‌ خڕه‌که‌ی سه‌رووی ماڵاندا به‌ره‌و ئاغاسوور وه‌رێ که‌وتین. بۆ شوێنی ده‌نگی ته‌قه‌کانمان رووانی، دیتمان به‌هه‌ردوو تیره‌گی نێوان '' یاراڵی'' و قۆزلوێ و قۆزلوێ چوکدا گروهی زه‌ربه‌ت که‌ تازه‌ ئه‌حمه‌د ئافانی و ره‌شیدئاغایان ره‌گه‌ڵ که‌وتبوو به‌ باسکه‌کاندا بڵاو ببونه‌وه‌ و به‌ قه‌ولی خۆیان راوه‌ پێشمه‌رگه‌یان ده‌کرد.

گه‌یشتینه‌ به‌نده‌نی شه‌ش رێیانێ و له‌وێ دانیشتین تا ماندوومان بحه‌سێته‌وه‌. نه‌رمه‌بایه‌کی پایزی فێنکی کردینه‌وه‌ و ئاره‌قه‌ی له‌شی لێ ساردکرینه‌وه‌ .جاش و پاسداره‌کان له‌نێودێ لێمان ده‌گه‌ڕان و ئێمه‌ش له‌شه‌ش رێیانێ له‌و باسکانه‌ خۆمان خافڵاند تا سێبه‌ر به‌سه‌ر وڵاتی کشا و هێدی هێدی به‌ره‌و قۆزلوێ داگه‌ڕاینه‌وه‌. دیسان چووینه‌وه‌ ماڵه‌ خانه‌خوێیه‌که‌ی نێوه‌ڕومان، به‌ڵام نه‌ سفره‌ له‌گۆڕێ بوو نه‌ کووله‌که‌ش مابوو. له‌و رۆژه‌وه‌ تا ئێستا هه‌مووساڵێ به‌ ئیشتیای ئه‌ورۆژه‌ی کووله‌که‌ی ده‌کڕم و لێیده‌نێم به‌ڵام نه‌ ئه‌و ره‌نگ و نه‌ئه‌و تامه‌م لێ نه‌چێژتووه‌، دیاره‌ ئه‌ویشم نه‌ چێشت به‌ڵام بۆنه‌که‌یم هه‌ڵمژتبوو. ئیستا که‌ ئه‌وانه‌ ده‌نووسم تازه‌م 8 نان به‌ کووله‌که‌یه‌وه‌ خواردووه‌، به‌ڵام داخه‌که‌م نه‌ ئه‌کره‌مم له‌گه‌ڵه‌ نه له‌ ‌ کوردستانم. ئه‌کره‌م چه‌ندساڵ دواتر له‌ شه‌ڕێکی نێوان پێشمه‌رگه‌کانی حیزب و جاش و پاسداره‌کانی مۆڵگه‌ی مێره‌دێ له‌ ناوچه‌ی .مێرگه‌نه‌خشینه‌و شێخ‌چۆپان له‌شه‌ڕێکی قاره‌مانه‌نه‌دا شه‌هید بوو. رووحی شاد و رێگای پڕرێبوار بێ و بێستانیش کووله‌که‌ی لێ‌نه‌بڕێ. 


,16:57 , 2007/10/31 ,
بۆچوونه‌کان ( 1 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

ئەگەری هێرشی تورکیە بۆ باشووری کوردستان

 

 ماوه‌یه‌که‌ هه‌ڕه‌شه‌کانی حکومه‌تی تورکیه‌ بۆ هێرش کردنه‌ سه‌ر باشووری کوردستان بووه‌ته‌ جێی سرنجی راگه‌یه‌نه‌ره‌گشتییه‌کان. بیانووی رواله‌تیی ئه‌م هه‌ڕه‌شه‌ و ئه‌گه‌ری هێرشه‌، بوونی چه‌کدارانی پارتی کرێکارانی کوردستان له‌ کوێستانه‌کانی قه‌ندیله‌. دیاره‌ ئه‌وه‌ پاساوێکی رواڵه‌تییه‌و تورکه‌کان له‌بوونی پ‌ک‌ک زیاتر وه‌ک به‌هانه‌ که‌لک وه‌رده‌گرن. له‌راستیدا پارتی کرێکارانی کوردستان ساڵی 1982 دامه‌زراوه‌و دوو ساڵ دواتر واته‌ 1984 رێکخراوی ناوبراو پلانی جوڵانه‌وه‌یه‌کی چه‌کداریی لە باکووری کوردستان دارشت و له‌و ده‌می ڕا تا ئێستا ئه‌م خه‌باته‌ بێ پسانه‌وه‌ به‌رده‌وامه‌. لێره‌دا نامهه‌وێ بچمه‌ سه‌ر باسی مێژووی پ ک ک. ئه‌وه‌ی مه‌به‌ستی باسه‌که‌مه‌، هه‌ڵسوکه‌وتی حکوومه‌تی تورکیه‌یه‌ چ له‌ده‌وره‌ی ده‌وڵه‌تیی نیزامییه‌کاندا چ له‌ده‌وره‌ی ده‌وڵه‌تی ئیسلامیه‌ غه‌یره‌ نیزامییه‌کاندا. کێشه‌ی کورد تا ساڵه‌کانی ده‌یه‌ی نه‌وه‌دی زایینی و پێش رووخانی سۆڤیه‌ت هه‌رجاره‌ی له‌ پارچه‌یه‌کی کوردستاندا به‌شێوه‌یه‌ک له‌ شێوه‌کان سه‌ری هه‌ڵداوه‌و ماوه‌یه‌ک گڕوبڵێسه‌ی شۆڕش گوڕوتینێکی وه‌به‌ر هه‌ستی به‌زۆر دامرکێنراوی کوردایه‌تی داوه‌ته‌وه‌ و سه‌ره‌نجام پاش سات‌و سه‌ودایه‌کی زلهێزه‌کان و وڵاتانی داگیرکه‌ری کوردستان دامرکێنراوه‌ته‌وه‌. شۆڕشی شێخ سه‌عیدی پیران، شێخ مه‌حمودی نه‌مر، شۆڕشی بارزان و دامه‌زرانی کۆماری کوردستان له‌لایه‌ن حیزبی دێموکراتی کوردستان به‌ سه‌رۆکایه‌تیی پێشه‌وا قازی محه‌مه‌د، شۆڕشی بارزانی نه‌مر،  چه‌ند نمونه‌یه‌کن له‌و شۆڕشانه‌. له‌و سه‌رده‌مانه‌ بارودۆخی ناوچه‌که‌ به‌شێوه‌یه‌ک بوو که‌ زیاتر کێشه‌که‌ به‌قازانجی ده‌وڵه‌ته‌کان و به‌ زیانی شؤڕشه‌کان ده‌شکایه‌وه‌. به‌ڵام دوای رووخانی دیواری بێڕلین و نەمانی جیهانی دووجەمسەری و پاشتر هێرشی سه‌دام حوسێن بۆ سه‌ر وڵاتی کوێت و هه‌ڵوێستی وڵاتانی جیهان به‌گشتی و وڵاته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا به‌تایبه‌تی، بارودووخی ناوچه‌که‌ به‌ته‌واویی گۆڕاو کێشه‌کانی ئه‌و ناوچه‌یه‌ش له‌سه‌ر هه‌مان بنچینه‌ی پێشوو‌ سه‌ریان هه‌ڵدایه‌وه‌.  جیاوازی ئه‌مجاره‌ی ناوچه‌که‌ له‌وه‌دا بوو راسته‌وخۆ پێی زلهێزێکی وه‌ک ئه‌مریکا وهاوپه‌یمانانی گه‌یشتبووه‌ ناوچه‌که‌. ئەوە ئەکەم جارە زلهێزێکی وەک ئەمریکا راستەوخۆ بە هێزی نیزامیی خۆی هاتووەتە ناوچەکە. پیشتر ئەرکی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە لایان دەوڵەتە دۆستەکهانی لە ناوچەکەدا بەرێوە دەچوو. لەو سەردەمەدا وڵاتانی ئێران و تورکیە هاوپەیمانی ستراتێژیکی وڵاتانی رۆژئاوا بە گشتی و ئەمریکا بەتایبەتیی بوون. لەدوای سەرکەوتنی شؤڕشی نەتەوەکانی ئێران بەسەر دیکتاتۆڕی حەمەرەزاشای ئێراندا، ریزبەندیی وڵاتانی دۆستی ئەمریکا لە ناوچەکەدا درزی تێکەوت. پەرەئەستاندن و دروست بوونی حیزب و رێکخراوە توندرەوە ئیسلامییەکان کە ئەوانیش بەنۆرەی خۆیان مەترسییەکی درێژخایەن بوون بۆ وڵاتانی دۆستی ئەمریکا. بۆشایی نەبوونی کۆنە زلهێزی شورەوی لە مەیدانی سیاسی- نیزامیی جیهاندا ئەو دەرفەتەی بۆ ئەمریکا رەخساند کە بێ سڵ‌کردنەوە بنکەوبارەگاکانی لە خۆرهەڵاتی نێوەراست بڵاوکاتەوە. هاتنی ئەمریکا بۆ ناوچەکە ئاڵوگۆڕی گەورەی لەو ناوچەیە دروست کرد. بەرەبەرە ستراتێژی ئەمریکا لە پشتیوانیی دەوڵەتەکانەوە گوێزرایەوە بۆ پشتیوانی لە خەڵکی ئەو وڵاتانە. نەتەوەی کورد کە ئه‌زموونی تاڵی له‌ نیزیک بوونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مریکا هه‌بوو، سه‌ره‌تا به‌ پارێزه‌وه‌ ده‌ستی دۆستایه‌تییان بۆ لای ئه‌مریکاییه‌کان درێژ کرد. به‌ڵام له‌درێژه‌ی حه‌وله‌کانی ئه‌مریکا بۆ رێکخستنی هێزه به‌رهه‌ڵه‌ستکاره‌کانی عێراق دژی رژێمی به‌عس و پاراستنی ئاسمانی کوردستان له‌به‌رامبه‌ر فرۆکه‌شه‌ڕکه‌ره‌کانی عێراقدا(1991تا2003) و سه‌ره‌نجام رووخاندنی رژێمی حیزبی به‌عس، ته‌می گومان له‌سه‌ر هه‌ڵسوکه‌وتی ئه‌مریکا و کورد ره‌وایه‌وه‌ و پێوه‌ندییه‌کان به‌ ئاشکرا و ته‌نانه‌ت باس له‌ هاوپه‌یمانی کورد و ئه‌مریکا کرا. له‌ کاتی نووسینه‌وه‌ی ده‌ستووری عێراقی فیدرال و یاسای نه‌وت و ...... ده‌رکه‌وت که‌ ئه‌مریکا به‌ته‌مای ساز وسه‌ودا له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیی کورد نیه‌ و ته‌نیا به‌رواڵه‌ت زه‌خت بۆ کورد دێنێ، به‌ڵام ئه‌م زه‌خته‌ زیاتر له‌و زه‌خته‌ نه‌بوو‌ که‌ بۆ باقی پێکهاته‌کانی عێراقی دێنا. هاتنی ئه‌مریکا بۆ ناوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌پێی ستراتێژی '' رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاستی نوێ''‌یه‌ و تا وه‌دیهاتنی ئه‌م ئامانجه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی ئه‌مریکادا نیه‌ پاشه‌کشه‌ له‌ ستراتێژییه‌ بکا. ده‌کرێ بۆ گه‌یشتن به‌و ستراتێژییه‌ تاکتیکی جۆراوجۆر هه‌ڵبژێرێت به‌ڵام ئامانجه‌کانی ناگۆڕدرێت. ماوه‌یه‌ک کۆماری ئیسلامیی ئێران پێیوابوو ئێستا که‌ ئه‌مریکا رژێمی به‌عسی رووخاندووه‌ به‌ره‌به‌ره‌ رێگا بۆ ده‌ستێوه‌ردانی ئێران ئاوه‌ڵه‌ ده‌بێ تا له‌داهاتوودا هێدی هێدی کۆپییه‌کی خۆی له‌ عێراقدا دروست‌کا. به‌ڵام ره‌وتی رووداوه‌کانی عێراق له‌ کاتی نووسینه‌وه‌ی ده‌ستوور و قانونی نه‌وت و سیستمی فیدراڵی‌دا ده‌رکه‌وت که‌ ویست و داواکانی ئێران که‌ له‌لایه‌ن شێعه‌کانه‌وه‌ نوێنه‌رایه‌تی ده‌کرا مه‌یدانی زۆر پێ‌نه‌دراو سه‌ره‌نجام هه‌ر ئه‌و شێوازه‌ سه‌رکه‌وت که‌ له‌گه‌ڵ ستراتێژی ''رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاستی نوێ'' ده‌یخوێنده‌وه‌. ئێستا که‌ حکومه‌تی عێراق له‌سه‌ره‌خۆ به‌ڵام لێبڕاوانه‌ به‌ره‌و ئارامیی و دامه‌زرانی سیستمی فیدڕاڵی ده‌چێ و ئه‌م سیستمه‌ له‌ده‌ستووری عێراقی فیدڕاڵیش نووسراوه‌و و  زیاتر له‌ هه‌شتا له‌سه‌تی خه‌ڵکی عێراق ده‌نگیان بۆ داوه‌.  ئه‌م سیستمه‌ لانیکه‌م له‌ هه‌رێمی کوردستان و ناوچه‌ی شێعه‌کان بووه‌ته‌ ''دووفاکتۆ''.  هه‌رێمی ئارامی  کوردستان تا ئێستاش ته‌نیا شوێنی عێراقه‌  ئه‌مریکاییه‌کان ده‌توانن وه‌ک نموونه‌ی سه‌رکه‌وتنیان له‌ عێراق باسی بکه‌ن. له‌م هه‌لومه‌رجه‌دا حکومه‌تی فاشیستی تورکیه‌ به‌بیانووی بوونی چه‌کداره‌کانی پ ک ک ده‌یانهه‌وێ هێرش بۆ سه‌ر هه‌رێمی کوردستان بکه‌ن. له‌ ڕاستیدا ئه‌وه‌ی تورکه‌کانی هێناوه‌ته‌ سه‌ر ئه‌م باوه‌ڕه‌ که‌ هێرش بکه‌نه‌ سه‌ر کوردستان بوونی هێزه‌کانی پ ک ک نیه‌. ماوه‌یه‌ک له‌مه‌و پیش مه‌جلیسی سێنای(مه‌جلیسی پێرانی) ئه‌مریکا پرۆژه‌ی پێشنیاری دابه‌شکردنی عێراقی بۆ سێ هه‌رێمی کورد، شیعه‌ و سوننی په‌سند کرد. په‌سند کردنی ئه‌م پێشنیاره‌ تورکه‌کانی هه‌راسان کرد و که‌وتنه‌ حه‌ول بۆ به‌رگریی له‌ جێبه‌جێ کرانی دابه‌ش کردنی عێراق و ته‌گه‌ره‌ خستنه‌سه‌ر رێگای ئه‌م دابه‌شکردنه‌. ئه‌وه‌ی روون و ئاشکرایه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌م ره‌وره‌وه‌ وه‌گه‌ڕ که‌وتووه‌ و ناوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاست تووشی ئاڵ‌وگؤڕی قووڵ ده‌بێ. یه‌کێک له‌م ئاڵ‌وگۆڕانه‌ی راسته‌وخۆ پێوه‌ندی به‌ تورکیه‌وه‌ هه‌یه‌ هاتنه‌ڕووی کیشه‌ی کورد له‌ ئاستی جیهانی و باشتر بوونی هه‌ل‌ومه‌رجی کوردان له‌ بواره‌کانی، سیاسی، ئابووری، کۆمه‌ڵایه‌تی و ته‌نانه‌ت نیزامیدایه‌. تورکه‌کان باش له‌وه‌ گه‌یشتوون چیدی نه‌ته‌وه‌یه‌کی چل ملیۆنی ناشاردرێته‌وه‌ و کوردیان پێ به‌ تورکی کێوی ناقه‌بڵێندرێ.  تورکی کێوی ئه‌گه‌ر هه‌بن هه‌ر تورکه‌کان بۆخۆیانن که‌ ئه‌ویش به ده‌ست ‌خۆیانه‌ که‌ ده‌یانهه‌وێ هه‌ر کێوی بن یان تێگه‌یون کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ که‌وی بن و له‌ دنیای پێشکه‌وتووی ئێستادا شوێنی خۆیان ببیننه‌وه‌. هێرشی سه‌ربازیی تورکیه‌ بۆ سه‌ر باشووری کوردستان ره‌نگه‌ هێندێک زه‌ره‌دی ئابووری و گیانی بۆ کورد به‌دواوه‌ بێ. به‌ڵام بێشک کوردستان له‌ سه‌ربه‌خۆیی نیزیکتر ده‌کاته‌وه‌ و تورک ئه‌گه‌ر‌ بۆ ریش بێن، سمێڵیشی له‌سه‌ر داده‌نێن. 


,19:20 , 2007/10/15 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

پێغەمبەر دێت بۆ هەولێر

 

چەند رۆژ لەمەو پێش لە راگەیەنە گشتییەکانی باشووری کوردستان‌دا هەواڵێک بڵاو بووەوە کە گوایە پێغەمبەر بەرەو هەولێر بەرێوەیە. سەرچاوەی ئەم هەواڵەش(هاتنی پێغەمبەر بۆ هەولێر) مامۆستایەک بە ناوی مەلا عەبدولخالەق، پێش‌نوێژی مزگەوتی رووناکی لە هەولێر بووە.

جەنابی مەلا عەبدولخالەق کەخۆی لەهەولێر دەژیی و پیشنوێژی خەڵکە، ئەم هەواڵەی لە ئێران بیستووە و ئەویش لەزمان کابرایەکی عەرەب کە نەخەڵکی عێراق بووە نە ئێران! زۆر سەیرە خانەخوێ ئاگادار نیە میوانی دێت بێگانە پێی دەڵێ . مەلا عەبدولخالەق دەڵێت پێغەمبەر تۆزاوی و خوێناوی و بە تاقی تەنیا بووە. ئەگەر وای دانێن کە خەونەکەی مامۆستا راستە و پیغەمبەر دێت بۆ هەولێر، دەبێ شتێک قەومابێ و نێوانی پێغەمبەر و جەنابی خودا تێک چووبێ و لە ئاکامدا پێغەمبەریان بە پاڵەپەستۆ لە بەهەشت دەر کردووە بۆیە بریندار و تۆزاویی بووە. وێشدەچێ کێشەی خودا و پێغەمبەر لەسەر مامۆستای وەک مەلا عەبدولخالەق بوبێ. خودا پاش هەزارو چوارسەت ساڵ کێردی گەیشتووەتە ئێسقانی و دیتویە لەو ماوە دورودرێژەدا ئۆمەتی محەمەدی خەلکی وەک مەلا خالەقی لێ هەڵدەکەوێ، ئەویش کوڵ‌وکۆی خۆی بە محەمەدی رشتووە و وەدەری ناوە و ئەمجارە  نەک بوراق و جوبرائیلی نەداوەتێ بگرە وشترێکی‌یشی پێ رەوا نەدیوە و بە پێ‌یان وەسەحرایەی خستووە. بەبروای من پێغەمبەر  هەر بگاتە هەولێرێ مل لەبەر ملی مەلا خالەقی دەنێ و کارێکی وای پێدەکا بابەدەواری شڕی نەکردبێ و بە مەلا خالەقی دەڵێ هەتا کەری وەک تۆ هەبێ حاڵی من  لەوەی باشتر نابێ. مەلا خالەق لە خەونەکەشی‌دا  هیچ ژن و شتی وای لەگەڵ پیغەمبەری نەدیوە وادیارە  لەو 23 ژنەی پیغەمبەر هەیبوو، مەلا خالەق دەبێ جەوری ئەوانیش بکێشێ و میوانداریی لە خاتم‌انبیا بکاو  لە خۆی رازی کا. هاتنی پێغەمبەری ئیسلام بۆ هەولیرێ  ئەویش بەو شپڕێوی‌یەی مەلا خالەق باسی دەکا،  نیشانەی باش نیە و ئاماژەی شومی تێدایە.  پیغەمبەر دێت یان خۆی دەتەقێنیتەوە یان مەلا خالەقی فوو دەدا. هاندان و گاڵتە کردن بە عەقڵی خەڵکی ساویلکە لە لایەن ئاخوندەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لەمێژە بووەتە یەکێک لە بناغەکانی مەزەبی شێعە، بەڵام وادیارە ئەم دیاردەیە خەریکە بەهۆی کۆلکە مەلای وەک مەلا عەبدولخالەقەوە وەک دیاریی ئاخوندەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بەرەو باشووری کوردستان بێت.  شێعەکان لەمێژە چاوەرێی کابرایەکن بەناوی مەهدی کە جگە لە خۆیان کەس نازانێ کێ‌یە و بەری چ دارێکە!


,22:30 , 2007/10/4 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

هەنگاوێکی کورت بەرەو رێگایەکی راست

 

مەجلیسی سەنای ئەمریکا سەرەنجام رۆژی سێشەممە 25 ی سپتامبری 2007 سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامی ئێرانی وەک هێزێکی تیرۆریستی لە قەڵەم‌دا. ئەم هەنگاوە هەرچەند ناتەواو و درەنگ هەڵێنراوە بەڵام هەنگاوێکە بەرەو ئاراستەیەکی دروست. کۆماری ئیسلامی ئێران هەر لەسەرەتای هاتنە سەرکاری تا ئێستا رژێمێکی دیکتاتۆڕی و تیرۆریستی بووە. سووکە ئاوڕێک لە تیرۆر  و ناسنامەی تیرۆر ئەوەمان پێ دەڵێ کە تیرۆر یانی پێکهێنانی ترس،تۆقاندن، رەشەکوژی و کۆمەڵکوژیی کوێرانە و کوشتنی کەسانی بێتاوان. کۆماری ئیسلامی ئێرانیش هەر لەسەرەتای دامەزرانییەوە هەموو ئەو کارە تیرۆریستییانەی بەرێوە بردووە. بێدادگاگانی رژێم لەکوردستان و ئێران لە دەورەی سادقی خەلخالی حاکمی شەرع ، هەڵایسانی شەڕ لەدژی نەتەوەی کورد و ئازادیخوازانی دیکەی ئێران، تۆپ و خۆمپارەبارانی شار و گوندەکانی کوردستان و کوشتاری بەکۆمەڵی خەڵکی ئاواییەکانی، قاڕنێ، قەڵاتان، ئیندرقاش و ...  . تیڕۆری رێبەرانی حیزبی دێموکراتی کوردستان و کادر و پێشمەرگەکانی هێزە خەباتکارەکانی کوردستان. پێکهێنان و پشتگیری رێکخراوی تیرۆریستی لە ولاتانی دەوروبەری ئێران و رۆژهەلاتی ناوەراست و تەگەرە خستنە سەر رێگای ئاشتی فەلەستین و ئیسرائیل، تەقاندنەوەی سەفارەتی ئەمریکا لە بەیروت و ناوەندی جولەکەکانی ئارژانتین، تەنیا بەشێکی ئاشکرای  جم‌وجۆڵە تیرۆریستی‌یەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانن. بەکورتی ناکرێ پێناسەی تیرۆریزم لە پێناسەی کۆماری ئیسلامی جوێ بکرێتەوە. ئەم رژێمە تیرۆریستە بەم رابردوو  و پەروەندەوە ماوەی 19 ساڵە بەدزی وبە پێچەوانەی هەموو بڕیارە نێونەتەوەییەکان لەمەڕ سنووردارکردنی دەستراگەیشتن بە تێکنۆلۆژی ئەتۆمی و پیتاندنی یۆرانیۆم لە حەولی وەدەست خستنی ئەم تێکنۆلۆژیە بۆ دروستکرنی چەکی کۆمەڵکوژیشە. هەرچەند ئیدەئۆلۆژی ئیسلامی توندرۆی شێعە  خۆی لە خۆیدا جۆرێک لە کۆمەڵکوژییە و ئەم ئیدەئۆلۆژیە مێشکی خەلکی پێ دەشۆنەوە و بەکۆمەڵ بەرەو مردنیان دەنێرن، هەر وەک لە کاتی شەڕی ئێران و عێراق دیتمان چلۆن بەهەزاران کەسیان وەدوای ئیمام زەمانی دەستکرد دەخست و وەسەر مەیدانی مینیان دەپەڕاندن. بەتیرۆریست لەقەڵەم‌دانی سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامی ئێران، واتای تایبەتیی هەیە. سپای پاسداران بڕبڕەی پشتی کۆماری ئیسلامیە و ئەو سپایە ئێستا بووەتە هێزێکی  نیزامیی، سیاسی وئابووری و بە واتایەکی دیکە سێ کۆڵەکەی گرینگی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە. دوابەدوای هاتنە ئارای بیری رۆژهەڵاتی ناوینی نوێ، روون و ئاشکرا بوو بە مانەوەی کۆماری ئیسلامی ئێران بەو قەوارە و سروشتەی هەیەتی، ئەم پرۆژەیە سەر ناگرێ و رووداوەکانی پاش رووخانی رژێمی بەعس لە عێراق راستیی ئەم بۆچوونەی سەلماند. چاوخشاندنێک بە نەخشەی پێکهاتەی نەتەوەیی وڵاتەکانی ، ئەفغانستان، پاکستان، هیندوستان،  ئێران، عێراق، یەمەن، عەرەبستان، کوێت، سوریە و لوبنان و ئۆردۆن و فەلەستین و بوونی حەشیمەتێکی زۆری شێعە مەزەب لەو وڵاتانە مەترسیی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێرانمان بۆ دەسەلمێنێ  و ئەگەر ئەم رژێمە بە چەکی ئەتۆمی‌یش تەیار بێ ئەوە ئیدی کارەساتەکە چەند هێندە گەورەتر دەبێ. ئەم خەڵکە شێعە مەزەبە هەر لە ئەفغانستانەوە تا دەگاتە فەلەستین لە ناوچەیەک نیشتەجێن کە سەرچاوەی نەوتی ناوچەکەن و هەر بەو پێیەش پێگەیەکی ستراتێژیکی گرینگن لە باری ئابووری‌یەوە. بە بڕوای من  رێگا چارەی بنەڕەتی ئەم کێشەیە و بەرەو پێش چوونی پرۆژەی رۆژهەڵاتی ناوینی نوێ بە تاران‌ی پاش کۆماری ئیسلامیی ئێران دا تێدەپەڕێ و بە مانەوەی کۆماری ئیسلامی لە سەر دەسەڵات و بە شێوەی ئێستای نەک هەر کێشەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست چارەسەر نابن، بگرە لە داهاتوویەکی نەهێندە دووردا ئەم سەرێشەیە توشی هەموو وڵاتانی جیهان بەگشتی و وڵاتانی پێشکەوتووی سەنعەتی بەتایبەتی دەبێت.

کەماڵ


,02:04 , 2007/9/28 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

ئاخ بۆ تۆسقاڵێک سەداقەت!

 

شەوی 23 ی سێپتامبری 2007  کاک مستەفای هیجری، سکرتێری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە وتووێژێک لە گەڵ تیشک تێ‌ڤێ بەشداری کرد و باسی هێندێک مەسەلەی پێوەندیدار بە کوردستان و ئێران و حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی کرد. لە کۆتایی وتووێژەکەدا کە مەبەستی سەرەکی وتووێژەکەش بوو، کاک مستەفا باسی نەخشی مامۆستا عەبدوڵا حەسەن زادەی کرد لە کاتی یەکگرتنەوەی دوو باڵی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران-رێبەرایەتیی شۆڕشگێر. کاک مستەفا لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا کوتی، مەبەستی مامۆستا حەسەنزادە لەو تێکەڵکردنەوەیە تواندنەوەی حیزبی دێموکراتی کوردستان- رێبەرایەتیی شۆڕشگێر بووە. رەنگە لە یەکەم سرنجدا ئەم پرسیارە بیتە گۆڕێ کە بۆچی کاک مستەفا ئەم مەسەلەی ئاوا درەنگ باس کردووە؟ بڵێی مەبەستی کاک مستەفای هیجری دروستکردنی دووبەرەکایەتیی لە نێو ریزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستان‌دا نەبێ؟ بەڵام مەبەستی کاک مستەفا هەرچی بێ، ئەم راستییە ناشاردرێتەوە کە رەوتی روداوەکانی دوای تێکەڵبوونەوەی حدکا و حدکا-رێبەرایەتیی شۆڕشگێڕ دەریخست، بەداخەوە مامۆستا حەسەنزادە ئەم کارە گەورە وپیرۆزەی بە مەبەستێکی ناپیرۆز کردووە و لە پشت ئەم رواڵەتە تەبایی خوازەدا پیلانێکی بێویژدانانە لە ئارادا بووە. ئەم پیلانە هەر لە سەرەتای یەکگرتنەوەکەدا دیار بوو بەڵام هەست بە بەرپرسایەتی کردن وای دەکرد کە مرۆڤ زۆر سرنجی نەداتێ و پێمان وابوو رەنگە بەتێپەڕینی کات ئەم دیاردەیە بگۆردرێ . ساڵ تێپەڕین و کۆنگرە لە دوای کۆنگرە بەرێوە چوون. لایەنی رێبەرایەتیی شؤڕشگێر  لە هەر بۆنەیەک دا دەبوو قوربانی بدا و وەک مریشک لە شایی وشین‌دا لێیان سەردەبڕدرا. هەموو ئەوانەی لە نزیکەوە ئاگاداری رووداوەکانی نێو حیزبی دێموکراتی کوردستانن دەزانن چەندە ناحەقی لە ئەوانە دەکرا کە سەردەمێک لەگەڵ حدکا-رێبەرایەتیی شۆڕشگێڕ بوون. ئەوان لە کەشو هەوایەکی پڕ لە تەبایی و هاودڵی را تیکەڵی کەش و هەوایەکی  ئاڵۆز، دژبەر و ناتەبا کرابوون. ریزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیران پێش ئەو تێکەڵبوونەویە  وەک دوو لینگە بەرداش دابەش ببوون و لایەنی حدکا-رێبەرایەتیی شؤرشگیڕ وەک گەنمی بەهاروو کرانە نێو ئەو لینگە بەرداشانەوە.لایەنی کاک مستەفا هیجری پیێان وابوو ئەوان بەو تێکەڵبوونەوەیە غەدریان لێکراوە و تای تەرازوو بەلای مامۆستا حەسەنزادەدا شکاوەتەوە. مامۆستا حەسەنزادەش بۆ دڵنەوایی کاک مستەفا هیجری حازر بوو هەموو شتێک بکا هەر لە شکاندنی کەسایەتیی کەسانی سەر بەرێبەرایەتیی تا داتاشینی یاسا ورێسای وا کە هەر خۆی سەرەندەری لێدەردەکرد. بۆ وێنە تەمەنی 70 ساڵی کرد بە دوایین کات بۆ بوونە ئەندام لە کۆمیتەی ناوەندی. ئەوەی تەنیا لەبەر کاک جەلیل گادانی هینا و گەرچی بڕیار بوو،  بەڵام کوتە کاغەزێکی وەک یاسای خانەنشین کردن نەدا بە کاک جەلیل. کاک مستەفا هیجری لە وتووێژەکەیدا دەڵێ: زۆر جار کۆبونەوەی دەفتەری سیاسی لە جێگای دیکە بەرێوە دەچوو چونکە دەیکوت باوەڕم بەو برادەرانە نیە و نهێنی حیزب لەدەرەوە دەدركێنن. ئەوە ئەگەر وابووبێ دەکرێ بە لوتکەی هەلپەرەستیی و ناراستیی مامۆستا عەبدوڵا حەسەنزادە لەقەڵەم بدرێ و ناکرێ باوەڕی پێ بکرێ کە ئیستاش ئەم گەندەڵ فێڵانە ناکا و درێژەیان پێ نادا! مامۆستا عەبدوڵا حەسەنزادە سەرەنجام بۆخۆشی هەر ئەو کارەی کرد کە ساڵی 1988 رێبەرایەتیی شۆرشگێڕ کردی. هەرچەند لێرولەوێ مامۆستا باسی وەی کردووە کە جیابوونەوەی ئەمجارە جیاوازی هەیە و ئەوە لەت بوونە چونکە ئەندامانی دەفتەری سیاسی و کۆمیتەی ناوەندی بە مەسئولییەتەوە تێیدا بەشدارن! دەکرێ مامۆستا وەڵام بداتەوە کە توانایی و کەسایەتیی کەسەکان بەستراوەتەوە بەو پۆستەی هەیانە لە حیزبدا یان ئەوە شتێکی جیاوازە؟ ئەگەر کەسایەتی کەسەکانی ناو حیزب بەستراوە بەو چەند دەنگە بێ کە لە کۆنگرە و کۆنفرانسان پێیان دەدرێ، دەبێ بەو ئاکامە بگەین کە ئێستا مامۆستا هیچ نیە چونکە یەک دەنگی کۆنگرەی لە پشت نیە. بەڵام مەسەلەکە وا نیە، کەسایەتیی خەڵک لە کارو تێکۆشان و کردەوەی کەسەکاندایە نەک لە وەدەست هێنانی چەند دەنگ لە کۆنگرەدا کە مامۆستا بۆخۆی باش دەزانێ بەشێک لەو دەنگانە چۆن وەدست دێن. بە پێچەوانەی بۆچوونی هێندێک کەس و یەک لەوان مامۆستا حەسەنزادە کە پێیان وایە جیابوونەوەی ئەمجارە جیاوازی هەیە، هیچ جیاوازییەک لەنێوان ئەمجارە و جاری پێشوو لەگۆڕێ دا نیە ئەوە نەبێ ئەو جار  مامۆستاش ئێشی پێ گەیی و تێیانگەیاند کە ئەو ئەوە نیە کە بۆخۆی پێیوایە و ئەویش جێی پی لێژ دەکرێ وکرا.  تەنیا جیاوازییەک کە لە نێوان جیابوونەوەی ئەمجار و ساڵی 1988 هەیە ئەوەیە کە ئەودەم هەڵوێست لەبەرابەر ‌‌غەدر و ناحەقی  کاک دوکتور قاسملو وکاک دوکتور شەڕەفکەندی دا گیرا، بەڵام مامۆستا لەبەرامبەر کاک مستەفای هیجریدا هەڵوێستی گرتووە. بەلام ئەگەر بۆ مێژووش بێ با باسی ئەوەش بکەین کە جەنابی مامۆستا مەلا عەبدوڵا حەسەنزادە کە جیابوونەوەی ساڵی 1988 بە کوفر دادەنێ و هێشتاش بەرخوردی لەگەڵ ئەوانەی ئەودەمی هەڵوێستیان گرت خصمانە ی شاراوەیە، بۆخۆشی لە سەروبەندی سکرتێری کاک دوکتور سەعید دا، جارێک لە کاک دوکتور سەعیدی شەڕەفکەندی تۆراو هاتە سولێمانیە  ماڵە سەید جەمیلی پەنجەی و تەلیفونی بۆ مەقەری رێبەرایەتی شورشگێڕ کرد و کوتبووی پێی خۆشە چاوی بە برادەران بکەوێ. دیارە تەلیفونەکەی بە کاک سەید جەمیل کردبوو. هەتا بەرپرسی مەقەری سولێمانیە مەسەلەکەی لەگەڵ سەرکردایەتیی رێبەرایەتی شؤڕشگێڕ باس کردبوو وئاگاداریان کردبووە کە لێی بپرسێ وەک چی دەیهەوێ چاوی بە برادەران بکەوێ، مینی بوسێک بە چەند نەفەران کە یەک لەوان کاک حەسەن شەڕفی بوو هاتن مامۆستا مەلا عەبدوڵایان بردەوە دەفتەری سیاسی خۆیان. شاهیدانی ئەم رووداوە زۆرن و زۆریان زیندوون. ئەوەی روون و ئاشکرایە ئەوەیە کە نە جیابوونەوەی ئەو دەم هەڵە بووە نە هی ئەمجار، چونکە کاتێک بەربەست بۆ کەس یان کەسانێک لە حیزبێک دا دادەندرێ و هیچ رێگایەک لەبەر دەم نامێنێتەوە، خەڵک بۆ شۆرش و خەبات پێویستی بە ئیزن و رەزامەندیی کەس نیە جا ئەو کەسە هەر کەسێک بێ،  ئەوان خەباتی خۆیان هەر درێژە دەدەن جا لەگەڵ یان بێ ئەوان. ئەمن پێم وایە جارێک و بۆ هەمیشە مامۆستا عەبدولای حەسەنزادە دەبێ بە سەداقەتەوە لەگەڵ ئەوانەی سەرەڕای هەموو کەم لوتفی و لەپەڕاوێز خستنیان هەر وا بە سەداقەتەوە متمانەیان داوەتێ و جڵەوی حیزبیان پێ سپاردووە بجوڵێتەوە و ئەو تەمی شک وگومانە بە کردەوە بڕەوێنێتەوە. یەکێک لە بناغە سەرەکییەکانی خەبات  سەداقەت و متمانە پێککردنی هاورێیانە. مامۆستا ناتوانێ باسی نوێ بوونەوە بکا ئەگەر بەکردەوە هەر ئەو رەفتارەی هەبێ کە لە سالەکانی سکرتێری خۆی کردونی و قەولی توانەوەی خەڵکی داوە. دەبێ مامۆستا لەوە دڵنیا بێ ئەو شتەی ئەو حەولی توانەوەی دەدا لەمێژە بووەتە فەرهەنگێکی پیرۆز و سەرچاوەی سەداقەت، متمانە و دڵفراوانی و شؤڕشگێڕی و لێبووردەیی .   هەموو ئەو سیفەتە باشانەیە کە ئەوان بێ سڵکردنەوە متمانەیان داوەتە مامۆستا و هیوادارم مامۆستاش بە هەمان روحیە هەڵسوکەوت بکا دەنا خەبات بێ زۆرکەسان بەرێوەچووە ودەچێ.

کەماڵ


,17:26 , 2007/9/25 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

وێنەیەک

 

ئه‌و سێ که‌ره‌ی ده‌یانبینن، له‌ که‌ره‌ هه‌ره‌ ره‌سه‌نه‌کانن، .به‌ منداڵی که‌م منداڵه‌ کورد هه‌یه‌ ئاشقی غاره‌که‌ر نه‌بووبێ و به‌ ده‌یان جار که‌ر هه‌ڵیان نه‌هاویشتبێ.به‌ڵام ئه‌و له‌زه‌ته‌ی له‌ غاره‌که‌ر دا هه‌بوو، کێیه‌ پێی له‌ سواره‌ ته‌یاره‌ خۆشتر نه‌بووبێ‌؟ دیاره‌ مه‌به‌ستم ئه‌وانه‌ نیه‌ که‌ هه‌ر زگماک له‌ ته‌یاره‌دا له‌ دایک بوون.


,19:07 , 2007/9/12 ,
بۆچوونه‌کان ( 3 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

یادێک لە رابردوو

 

ساڵی 1986 کاتێک هاتم بۆ ئێره‌،ئه‌م شاره‌ یه‌که‌م شاری جێی ژیانم بوو، کورد گوته‌نی :پێڵاوی غه‌ریبیم له‌وێ کرده‌وه‌.ماوه‌ی دوو ساڵ و چه‌ند مانگی لێژیام.به‌هۆی ته‌نیایی و دووری له‌ هاونێشتمانه‌ کورده‌کانم و ته‌ریک مانه‌وه‌ له‌وێ، بارم کرد و گوێزتمه‌وه‌ بۆ شارێکی دیکه‌ی نیزیک ئه‌وێ. شاری تازه‌م زۆر له‌ شاره‌که‌ی پیشووترم دوور نه‌بوو،به‌ڵام ئه‌م شاره‌ نوێ‌یه‌ کوردی زیاتر لێ بوو. هێدی هێدی خه‌ریکی فێربوونی زمان و ژیانی تازه‌م بووم.رۆژێکی گه‌رمی به‌هار، مامۆستاکه‌مان هه‌ستی کرد ئه‌من مات و وه‌ڕه‌زم، لێم هاته‌ پێش و لێی پرسیم،بۆ وا ماتی؟ به‌ بێوازی رووم تێکرد و پێم کوت،بێری وڵاتی خۆمان ده‌که‌م.سه‌رێکی راوه‌شاند و کوتی لێت حاڵیم، به‌ڵام چ شتێک لێره‌ نیه‌ که‌ له‌ وڵاتی خۆتان هه‌یه‌؟ ئه‌منیش ئه‌و ده‌م زمانه‌که‌م له‌و ئاسته‌دا نه‌بوو هه‌موو هه‌سته‌کانمی له‌مه‌ڕ وڵاته‌که‌م بۆ باس که‌م، هه‌ر بۆیه‌ هه‌موو هۆشی خۆم کۆکرده‌وه‌و پێم کوت: بیری کانیاوی وڵاتی خۆمان ده‌که‌م.بڕێکی قسه‌ له‌گه‌ڵ کردم، له‌هه‌موو وشه‌کانی نه‌ده‌گه‌یشتم به‌ڵام شێوازی قسه‌کانی له‌ دڵدانه‌وه‌ و شتی وا ده‌چوو.ئه‌و رؤژه‌ی ئه‌م قسانه‌م له‌گه‌ڵ مامۆستاکه‌م کرد رۆژی چوارشه‌ممه‌ بوو. رۆژی شه‌ممه‌ کاتژمێر 11ی به‌یانی بوو ته‌له‌فۆنی ماڵێ(ئه‌وده‌م ته‌له‌فۆنی موبیل) ئه‌گه‌ریش هه‌بوایه‌ لانیکه‌م ئه‌من نه‌م‌بوو،زه‌نگی لێدا.ده‌نگی ژنێک ‌هات و لێی پرسیم:

له‌ماڵی؟

به‌ڵێ.

کاتت هه‌یه‌ بێم به‌دواتدا؟

به‌ڵی به‌ڵام ئیوه‌ کێن؟

نامناسی؟

نه‌خێر.

ئه‌من مۆنیکام مامۆستای خۆت له‌ قوتابخانه‌.

ئه‌ها،زۆر باشه‌،به‌خێر‌بێی، چاوه‌ڕوانت ده‌بم.

پێتان وانه‌بێ چۆنی لێره‌م نووسیوه‌ هه‌ر وا به‌ هاسانی لێی حاڵی بووم، باوه‌ڕ که‌ن بۆوه‌ی له‌قسه‌کانی حاڵی بم، وه‌هام ''گوشی'' ته‌له‌فۆنه‌که‌ به‌گوێمه‌وه‌ نووساندبوو تاوێکی باشی پێچووبوو، ده‌تگوت گوێچکه‌م دروێشم کراوه‌ و سوور هه‌ڵگه‌ڕابوو.

زۆری پێنه‌چوو، له‌ زه‌نگی ده‌رکه‌یان‌دا. ده‌رکه‌م کرده‌وه‌، مۆنیکای مامۆستام بوو، کیژۆڵه‌یه‌کی  قژزه‌ردی چاوشینی خوێن شێرین و له‌به‌ردڵانی ده‌ ساڵانه‌ی  له‌گه‌ڵ خۆی هێنابووه‌ به‌ر ده‌رکه‌ی. به‌خیر هاتنم کردن و فه‌رمووی ژورێم کردن.مۆنیکا، کچه‌که‌ی خۆی پێناساندم و کوتی ناوی '' لیسه‌لۆته‌'' به‌ره‌سمی لای خۆمان ده‌ستیکم به‌سه‌ری داهێنا و پاشان هه‌مان ده‌ستم به‌ژیر چه‌نه‌یه‌وه‌ گرت و خۆم دانه‌واند و ده‌م و چاوم برده‌ رێکی ده‌م وچاوی و هه‌موو ئه‌و وشه‌ سوئێدییانه‌ی فێری ببوم کۆم کردنه‌وه‌ و لێم پرسی (واد گاماڵ ئه‌ر دوو؟) ئه‌من به‌ حیسابی خۆم لێم پرسیوه‌'' ئه‌تۆ  چه‌ند ساڵی؟''به‌ڵام کێژه‌که‌ ره‌نگی ده‌م و چاوی وه‌ک گوڵاڵه‌ سووره‌ پشکووت و چاوێکی له‌ دایکی کرد و دایکی پێی کوت مه‌به‌ستی ئه‌وه‌یه‌ ته‌مه‌نت چه‌نده‌؟ خێرا تێگه‌یشتم ده‌بێ هه‌ڵه‌یه‌کم کردبێ. سوئێدی شتێکی زۆر باشیان هه‌یه‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ رووشکێن نین و هه‌ر له‌کاتی قسه‌ کردن دا بێ ئه‌وه‌ی خۆیان به‌ قسه‌ و پرسیاره‌ هه‌له‌کانی  به‌رامبه‌ره‌که‌یان شلوێ بکه‌ن، وشه‌ و رسته‌ راسته‌که‌ت فێر ده‌که‌ن، به‌و شیوه‌یه‌ که‌ قسه‌  یان پرسیاره‌ هه‌ڵه‌که‌ت ئه‌وان به‌ دروستیی دووپات ده‌که‌نه‌وه‌. دایکی'' لیسه‌لۆت''یش پرسیاره‌ سه‌قه‌ته‌که‌ی منی ئاوا چاک کرده‌وه‌ و به‌ کچه‌که‌ی کوت'' هان مێنار هوێر گاماڵ ئه‌ر دوو''. ماڵی ئاوا بێ هه‌م ئه‌منی فێر کرد هه‌م نه‌یهێشت دڵی ئه‌م فریشته‌ چکۆله‌م لێ بیشێ، ئاخر ئه‌من پێم کوتبوو '' ئه‌تۆ چه‌نده‌ پیری!'' هه‌ر چۆنێک بێ مۆنیکا تێیگه‌یاندم که‌ به‌خۆی و مێرد و منداڵه‌کانی به‌ ماشێن هاتوون به‌دوامدا بمبه‌ن بۆ سه‌ر '' کانی''! وه‌بیرم هاته‌وه‌، ئه‌من رۆژی چوارشه‌ممه‌ له‌سه‌ر که‌لاسی ده‌رس پێم کوتبوو بیری وڵاتی خۆمان ده‌که‌م و هه‌موو بیرکردنه‌که‌شم له‌ '' کانیاو'' دا کۆکردبووه‌وه‌.له‌ پلیکانان چوینه‌‌خوارێ و له‌به‌ر ده‌رکه‌ ماشێنه‌که‌ی راگرتبوو. سڵاوم له‌ میرد و منداڵه‌که‌ی دیکه‌ی کرد و سواری ماشێنه‌که‌ بووم. مه‌ودایه‌ک به‌ رێگایه‌کی باریک و پێچاوپێچدا لێیخوڕی، گه‌یشتینه‌ ده‌شتایی‌یه‌ک. پۆله‌دارێک له‌ نێوه‌ڕاستی ده‌شتاییه‌که‌ به‌ شنه‌ی با ده‌شنانه‌وه‌.ماشێنه‌که‌یان راگرت و کوژاندییانه‌وه‌. هه‌موومان دابه‌زین. مۆنیکا هاته‌ ته‌نیشتم و کوتی ئێمه‌ش کانیاو‌مان هه‌یه‌، کوتم ئه‌ی کوا؟ وه‌پێشم که‌وت و چه‌ند میتر له‌ولای جاده‌که‌ شوێنێکی بژوێن و سه‌رسه‌وزمان لێوه‌ده‌ر که‌وت. گه‌یشتینه‌ پنگه‌ڵانێک، پنگه‌ ده‌گه‌یشتنه‌ سه‌رووی سینگمان. جۆگه‌له‌یه‌کمان لێ‌وه‌ده‌ر که‌وت و پاشان کانیاوێکی روون و سارد. له‌و ده‌شتاییه‌ ئاوێکی زۆر و سارد و روون له‌ نێو ره‌ڵم و خیزێکی زۆر ورد هه‌ڵده‌قوڵی.بڕێک له‌ولاتر کانیاوێکی دیکه‌ی لێبوو، ئه‌ویان سه‌رچاوه‌که‌ی باش دیار نه‌بوو، به‌ڵام پلووسکێکی داریان تێگرتبوو ئاوێکی زۆری پێدا ده‌هات و ئاوی هه‌ر دوو کانیاوه‌که‌ له‌ جۆگه‌یه‌کدا تێکه‌ڵ ده‌بوون و به‌و ده‌شته‌ی دا  ده‌خوشین و ده‌بریسکانه وه‌. له‌ خۆشی کانیاوان مۆنیکاو ماڵ ومنداڵێم له‌بیرچۆوه‌،له‌ ده‌راوی کانیاوه‌که‌ و له‌ قه‌راغ جۆگه‌که‌ قولێکم کوزه‌ڵه‌ هه‌ڵقه‌ند و ده‌ستم به‌خواردنی کرد. ورده‌ ورده‌ به‌ قه‌راغ جۆگه‌که‌دا رۆیشتم، له‌ خه‌یاڵی خۆمدا گه‌ڕابوومه‌وه‌ کوردستان و له‌ یه‌کێک له‌ گونده‌کانی وڵاتی خۆمان به‌ نێو جۆگه‌یه‌کدا که‌ ئاوکه‌یان بڕیبوو و ته‌ختی جۆگه‌که‌ هێشتا فێنک و هێندێک شێ‌دار بوو ده‌رؤیشتم و چاوم له‌ رێگای بێریان ده‌کرد، له‌پڕرا ده‌نگی مۆنیکای مامۆستام له‌و خه‌یاڵه‌ خۆشه‌ی راچڵه‌کاندم و وه‌بیری هێنامه‌وه‌ له‌ کوێم و کات دره‌نگه‌ ده‌بێ بگه‌ڕێنه‌وه‌. له‌و کاته‌وه‌ تا ئێستا هه‌ر کات رێگام له‌و ناوچه‌یه‌ ده‌که‌وێ، سه‌رێکی ئه‌و کانیاوه‌ ده‌ده‌م و ئه‌وه‌ بووه‌ته‌ عاده‌تی هه‌موو ساڵێکم، ره‌نگه‌ له‌م هاتووچۆیه‌دا ئه‌گه‌ر به‌ خه‌یاڵیش بێ سه‌رێکی لاوێتی خۆم بده‌مه‌وه‌ که‌ ئه‌و ساڵ رێک 21 ساڵه‌ و ساڵ له‌دوای ساڵیش زیاترم لێ دوور ده‌بێته‌وه‌.

که‌ماڵ 

 


,02:04 , 2007/9/11 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

سەبارەت بە نیگەرانییەکانی بەرێز شێخ جه‌عفه‌ر مستەفا، ئەندامی سەرکردایەتیی ینک

لە درێژەی تۆپ‌بارانی گوندەکانی کوردستانی گەرمێن لە لایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە و نارەزایەتیی دەربڕینی حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵی لە بە‌غدا، بەرپرسێکی ینک‌یش بە ناوی شێخ جه‌عفه‌ر مستەفا له‌ دیمانه‌یه‌کدا له‌بڵاوکراوه‌ی ئاوێنه ‌ی ژوماره‌85 دەنگێکی لێوەهات و هەرەشەی لەو حیزب ولایەنانە کرد کە بە قسەی ویی دەیانهەوێ نێوانی ینک و کۆماری ئیسلامیی ئێران تێکدەن. پێشه‌کی پێویسته‌ ئه‌وت پێ بڵێم که‌ که‌س جورئه‌تی ئه‌وه‌ ناکا نێوانی ئێوه‌ و کۆماری ئیسلامیی ئێران تێکدا،ئه‌و دۆستایه‌تییه‌ی ئێوه‌و کۆماری ئیسلامیی ئێران ده‌ریایه‌ک خوێنی هاوبه‌شتان بۆ رشتووه‌ و هاوسه‌نگه‌ری له‌مێژینه‌ن وئه‌م کاڵایه‌ ته‌نیا پڕبه‌باڵای ئێوه‌یه‌و به‌س،به‌ڵام پێم خۆشه‌ ئێستا که‌ ئێوه‌ هێنده‌ شانازی به‌ دۆستایه‌تیی له‌گه‌ڵ کۆماری ئیسلامیی ئێران ده‌که‌ن، داوایان لێبکه‌ن شریتی قسه‌کانی عه‌لی ئه‌کبه‌ری هاشمی ره‌فسنجانی‌تان بۆ بنێرن که‌ چه‌نده‌ دۆستانه‌ باسی مام جه‌لال ده‌کا و باسی لێهاتوویی سیاسیی مامه‌ ده‌کا، جا دوایه‌ کیسه‌ی بۆ لێده‌ن و پێی هه‌ڵبڵێن! کاتێک مرۆڤ لەم دەنگە ناسازە خورددەبێتەوە،پێش هەر شتێک ئەوەی بە زەین‌دا دێ کە بڵێی ئەم قسەیە هی کەسێکی وەک  شێخ جه‌عفه‌رمسته‌فا بێ که‌ گوایه‌ وه‌زیری پێشمه‌رگه‌شه‌؟ بەڵام هەر کە سوکە ئاوڕێک لە رابردووی بەشێک لە سەرکردایەتیی ینک دەدەیەوە بۆت دەردەکەوێ کە ئەوە نەک هەر راستە بگرە درەنگیشە!مێژوو ده‌ریخستووه‌ که‌ ئه‌وان ئه‌وه‌نده‌ی شه‌ڕی کوردیان کردووه‌  و کوردیان کوشتووه‌ نیوه‌ی ئه‌وه‌نده‌یان شه‌ڕی دوژمن نه‌کردووه‌ و نه‌کوشتووه‌. به‌شێک له‌ سه‌رکردایه‌تیی ینک لەمێژە هەگبەی کوردایەتی خۆیان سوکبار کردووە وملیان لە خزمەتی بێگانان ناوە. ئەوە بەداخەوە نەریتێکە هەر لە سەرەتای دامەزرانی ینک‌وەهاوتەریبی کوردایەتییەکەیان هیناویانە و ئێستا وەها تێک هاڵاون کە نەریتە نیشتمانی و شۆڕشگێرییەکەیان لە ژێر قەفی ئە‌وی دیکەیاندا واتە هاوپەیمانی و دۆستایەتیی لە گەڵ داگیرکەراندا کەم رەنگ و بێهیز بووە. ئەمن پێم وایە لە هەلومەرجی ئێستای باشووری کوردستاندا کارێکی رەوا و بە قازانج نیە کێشەی لاوەکی بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان دروست بکرێ، بەڵام لەوەش نارەواتر ئەوەیە کاربەدەستانی حکومەتی هەرێم بە بلوێری کۆماری ئیسلامیی ئێران وە سەما کەون و تاوانەکانی دوژمن کەم رەنگ کەنەوە.ئەگەر شێخ جه‌عفه‌ر مستەفا پێی وایە کۆماری ئیسلامیی ئێران پاش نەمانی پژاک و پ ک ک لەو دەڤەرە، واز لە کێشە دروستکردن بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان دێنێ،ئەوە چاوەڕوانییەکی هەڵەیە. شێخ جه‌عفه‌ر مستەفا باسی پەیوەندی دۆستانەی خۆیان وکۆماری ئیسلامیی دەکا بەڵام ناڵێت ئەم پەیوەندییە دۆستانەیە زیاتر لە پەیوەندی ئاغا و نۆکەر دەچێ تا پەیوەندیدۆستانە.پێم وابێ ئەگەر جه‌نابی شێخ لە خۆی نەگۆرێ پەیوەندی کۆماری ئیسلامیی ئیران لە گەڵ ئەوان هەر ئەوەندەدۆستانەیە تا راوەکەی بۆ دەکەن و پاشان بە ناردنی مەفرەزەکانی   ئەنسارولئیسلام بۆ ناوچەی هەڵەبجە و پێنجوێن پاداشیان دەداتەوە. بەو هیوایەی بەرپرسانی حکومەتی هەریم  دیارە ئەوانی وەک شێخ جه‌عفه‌ر مستەفا بیر دەکەنەوە جارێک لە خۆیان بپرسن کە بەرهەم و دەستخۆشانەی ئەو هەمووە پەیوەندییە دۆستانەیان لە گەڵ داگیرکەران جگە لە رژانی خوێنی رۆڵەی کورد بە دەستی ئەوان چ دەسکەوتێکی بۆ ئەوان و ئەوانی وەک ئەوان بیر دەکەنەوە هەبووە؟ 

 مه‌به‌ستی ئه‌م وتاره‌ ئه‌و به‌رپرس‌و پێشمه‌رگانه‌ی ینک نیه‌ که‌ به‌ دلێکی پاک و بێگه‌رد کوردایه‌تییان کردووه‌ وده‌یکه‌ن و بێشک ئه‌وانیش کاتێک ئه‌م قسانه‌ی شێخ جه‌عفه‌ر مسته‌فایان گوێ لێده‌بێت له‌شه‌رمان ئاره‌قه‌ ده‌که‌ن.

کەماڵ 


,21:15 , 2007/9/5 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

تۆپ بارانی گوندەکانی بناری قەندیل لە لایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە

ماوەی دوو حەوتوویە کۆماری ئیسلامی ئێران بە بیانووی بوونی هێزی چەکداری،پژاک و پ ک ک،گوندەکانی بناری قەندیلی کردووەتە ئامانجی تۆپ و بۆمب‌باران.ئەوەی راستی بێ ئەوە بەهانەی کۆماری ئیسلامی ئیران بۆ پاساوی کارە دژی ئینسانییەکانی خۆی لەو مەڵبەندە‌دایە.دەوڵەتی تورکیەش ماوەی زیاتر لە دوو مانگە ئەم چەشنە هێرشانەی بۆ سەر کوێستانەکانی ناوچەی سێ سنوور و داڵانپەر هەر بە هەمان بیانوو دەستپێکردووە.

بەڵام کێ هەیە نەزانێ کە ئەم دوو دەوڵەتە داگیرکەرەی کوردستان،چاویان بە دەسکەوتەکانی نەتەوەکەمان لەم بەشەی نیشتمان هەڵنایە و بەتایبەتی ئێستا کە وادەی جێبەجێ کردنی مادەی نزیک بووەتەوە وهیوای جێبەجێ کردنی مادەی 140 گوڕوتینێکی تازەی هاتووەتەوە بەر و وێدەچی ناوچە دابڕاوەکانی کوردستان هێدی هێدی بگەڕێنەوە سەر هەرێمی کوردستان. هۆیەکی دیکەی ئەم گەلەکۆمەکەی کۆماری ئیسلامی ئێران و تورکیە گەشە و نەشەی کوردستانی گەرمێن لە باری ،ئابووری،سیاسی و... رێککەوتنی ستراتێژیکی پارتی و یەکیەتیی و سەرەنجام وەدەستهێنانی ددانپێداهێنانی نێونەتەوەیی بە ئەم بەشەی کوردستان و وەدەستهێنانی پێگەیەکی یاسایی بە پیوانە نیونەتەوەییەکانە.

ئەگەرێکی دیکەی ئەم هێرشانە وێدەچێ لێکدانەوەی بە هەڵەی کۆماری ئیسلامی ئێران و تورکیە بێ.ئەم بەهەڵە لێکدانەوەیەش ئەوەیە کە هەر دوو وڵات پێیان وابێ ئەمریکا و هاوپەیمانانی کوتوپڕ عێراق بە جێ دێڵن و ئێران و تورکیەش هەرکامە بەشی خۆی دەپچڕێ.

ئەگەری دیکەی ئەم هێرشە دوو قۆڵییە دەکرێ زەخت هێنان بۆ سەر کورد بێ تا مل بۆ دەستکاری دەستووری عێراق نەوی بکا و بە کورتی شتێک بەناوی فیدرالیزم لە دەستوری عێراقدا تەنانەت بە نووسراویش نەبێ و کورد هیچ دەستاوێژێکی یاسایی بۆ دەستەبەر کردنی مافەکانی نەبێ.

ئەوانەی باسم کردن هەموو ئەگەرن و روانگە ولێکدانەوەی دوژمنەکانمان،بەڵام ئەوەی ئەمن پێم سەیرە ئەوەیە کە بەرپرسان و کاربەدەستانی حکومەتی هەرێمی کوردستان زۆر بە سەر سوڕماوی باسی تۆپ‌بارانەکانی کۆماری ئیسلامی ئیران دەکەن! ئەوان وادیارە بەراستی زۆریان باوەڕ بە قسەکانی کۆماری ئیسلامی هەیە و کۆماری ئیسلامی ئیران بە هاوپەیمان و دۆستی خۆیان دەزانن.بەڕاستی ئەگەر ئەوە وابێت و بەرپرسانی حکومەتی هەرێم کۆماری ئیسلامی بە دۆست و پشتیوانی خۆیان بزانن دەبێ کێ بە دوژمنی خۆیان بزانن؟ ئەوەی راستی بێ کۆماری ئیسلامی ئێران بەگشتی دۆستی کەس نیە وبە تایبەتی دۆستی کورد نیە.  لێرەدا ئاماژە بە هێندێک لەهۆیەکانی دوژمنایەتی کۆماری ئیسلامی ئێران لە گەڵ کورد دەکەم. کورد لە ئێران هەیە و هەر چەشنە ئاڵوگۆڕێک لە کوردستانی گەرمێن کاردانەوەی لە رۆژهەلاتی کوردستان دەبێ.کورد خۆی بە هاوپەیمانی ئەمریکا دەزانی و کۆماری ئیسلامی خۆی پێ دوژمنی ئەمریکایە،ئەو مەسەلە تا ئەمرۆ کە ئاسۆی پێوەندی ئیران و ئەمریکا ناڕوون بوو قەیدی نەدەکرد، بەڵام ئیستا کە بارودۆخەکە بەرەو شەڕ و تێکهەڵچوون لە نێوان ئێران و ئەمریکا دەروات بۆ کۆماری ئیسلامی ئیران قوت نادرێ کە کورد هاوپەیمانی ئەمریکا بێ.

بەشێکی زۆری کورد سونیی مەزەبن و لە داهاتوودا ئەگەر هاوسەنگیی هێز لە ناوچەکەدابە زەرەدی ئێران تێکچوو، کوردەکانیش لە بەرەی دژی کۆماری ئیسلامی شێعەی ئێران رادەوەستن. دیارە ئەو بەشە لێکدانەوەی ئیرانە و کورد کێشەکەی کێشەی نەتەوایەتییە و کیشەی مەزەبی نیە.

کورد باوەڕیان بە دامەزرانی دەسەڵاتێکی  تەکاوە لە مەزەب و دین هەیە و لایەنگری جیایی دین و دەوڵەتن.

بوونی حکومەتێکی فیدراڵی کورد لە ناوچەکەدا، پەیمانی ساڵی 1975ی ئەلجەزایر دەخاتە زبڵدانی مێژوو وەوە و کیشەی سنووری نێوان ئێران و عێراق دێتەوە سەر حولەمەرەسێ و ئەمجار ئیدی کارتی کوردی بەدەستەوە نیە تا حکومەتی بەغدای پێ بە چۆکدا بینێ.

کەماڵ

   


,02:31 , 2007/9/5 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

ناساندن

میوانی به‌رێز به‌خێر بێی بۆ ئێره‌!

بلاگی خه‌زاڵ به‌ته‌مایه‌ ئه‌گه‌ر بۆی بلوێ بابه‌تی که‌له‌پووری،سیاسی، کۆمه‌ڵایه‌تی‌و...بڵاو بکاته‌وه‌.

ئێوه‌ش به‌خێر بێن بۆ ئه‌م هه‌وارگه‌یه‌. ئەمن پێم وایە لە جیاتی بلۆگ یان بلاگ لە کوردی دا ئێمە بنووسین نووسینگە لەبەر ئەوەی کاری هەموو ئەوانەی بلاگیان هەیە نووسینە، تەنانەت ئەوانەی وێنە و موزیکیش دادەنین دەبێ نێوێکی بۆ بنووسن، کەواتە نووسینگە پڕ بە پێستییەتی.جا ئەوجار بەخێر بێن بۆ نووسینگەی خەزاڵ.


,21:13 , 2007/9/3 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت